React Advies & Training

Specialist voor professionele aanpak van verbale en fysieke agressie en het verhogen van mentale weerbaarheid.

Leidt decentralisatie van de zorg tot meer agressie?

22 apr 2015

Decentralisatie van overheidstaken naar gemeenten

 

Gemeenten zijn per 1 januari 2015 verantwoordelijk voor jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen. Een deel van deze taken hadden zij al, een deel nemen zij over van de Rijksoverheid. Dit heet decentralisatie.

Vanuit de gemeente zal 1 persoon ondersteuning en begeleiding bieden aan mensen die dat nodig hebben. Deze persoon doet dat op basis van 1 plan voor het hele huishouden. Gemeenten zitten het dichtst bij de inwoners en kunnen deze zorg effectiever, met minder bureaucratie en goedkoper leveren (is de gedachte hierachter).

Gemeenten hebben er hierdoor belangrijke taken bij gekregen of aloude taken worden uitgebreid:

zorg bieden aan langdurig zieken of ouderen;
hulp bij het vinden van werk (of een uitkering verstrekken);
de jeugdzorg.
Gemeenten moeten de nieuwe taken goed aankunnen. Zij kunnen daarvoor met elkaar samenwerken of fuseren. Het Rijk biedt beleidsvrijheid om hun nieuwe taken uit te voeren.

 

STELLING
Leiden deze decentralisatie maatregelen in de zorg tot meer agressie?

 

Het kabinet heeft een aantal maatregelen genomen zodat gemeenten hun nieuwe taken goed kunnen uitvoeren. Zoals:

 

Minder regeldruk voor inwoners. De regels moeten zo eenvoudig mogelijk zijn. Inwoners met ingewikkelde problemen kunnen terecht bij 1 aanspreekpunt.
De geldstromen aan gemeenten voor de taken in het sociaal domein worden eenvoudiger en eenduidiger ingericht. Gemeenten krijgen 1 budget om de participatie in de maatschappij te bevorderen. Besteding van en verantwoording over dit budget wordt zo voor gemeenten overzichtelijker.
De gemeenten hebben het voortouw en een eigen verantwoordelijkheid bij decentralisatie van overheidstaken. Volgens onze staatssecretaris van Rijn (Volksgezondheid) verloopt de decentralisatie van lichte zorg van het rijk naar de gemeente beheerst. Dat schreef hij vier dagen geleden in een brief aan de Tweede Kamer. De continuïteit van de zorg is (nog) nergens in het geding geweest (een zg. gecontroleerde overgang). De staatssecretaris baseerde zich op een enquête die is ingevuld door ongeveer een derde van de gemeenten.

 

MINDER POSITIEVE GELUIDEN


Er zijn echter ook andere geluiden over de decentralisatie van zorg:

Zorgverleners moeten nu veel meer zelf beslissen. En vaak juist over het wel of niet zorg verlenen? En dat wil men eigenlijk niet? In de kern wil men juist zorg verlenen en niet beslissen of patiënten het wel zelf afkunnen (het 'nieuwe denken' in de alsmaar toenemende participatiemaatschappij).

Er is geregeld onbegrip bij de burger. De burger begrijpt soms bepaalde veranderingen niet en is het vaak niet eens met bepaalde beslissingen. 

 

Enkele voorbeelden:

 

- Hoogbejaarde mensen moeten naar de rechter om hun zorg te halen, mensen met dementie kunnen niet naar de dagopvang. Dat heeft een ontzettende impact op de partner en familie.
- Ik sprak gisteren een teamleidster van een wijkteam in een gemeente. Zij zei: 'Vroeger maakte men een afspraak bij bijvoorbeeld jeugdzorg. Er waren dan allerlei veiligheidsmaatregelen (mede vanuit een regelreflex voortgekomen) zoals pasjes, beveiligde deuren en ruimtes. Soms ook best afstandelijk. Dat geef ik toe. Nu zijn we alleen wel naar de andere kant doorgeslagen. Wij zitten nu met z'n allen in een (weg bezuinigd) wijkcentrum (met collega's van welzijn, jeugdzorg, verslavingszorg, et cetera). Alle deuren staan open en een vrijwilliger ontvangt iedereen. Ook de verslaafde een/of psychiatrisch patiënt. Ik hoop dat het goed blijft gaan maar vrees voor (agressie)incidenten.'
- Mensen raken zorg kwijt zoals dagbesteding en huishoudelijke hulp.
- Er is onrust onder wijkverpleegkundigen. De ruimte van de verpleegkundige om haar vak uit te oefenen is in het geding.
- De problemen met het uitbetalen van persoonsgebonden budgetten door de sociale verzekeringsbank zijn serieus.
- Grote verschillen in tarieven voor (lichte) individuele begeleiding: van 24,50 in gemeente A tot 50,65 euro per uur in gemeente B.

 

Mijn voorlopige én voorzichtige conclusies van deze grote 'proeftuin' genaamd de decentralisatie van lichte zorg zijn:

 

1. Teleurstelling en onbegrip bij burgers over negatieve beslissingen neemt toe;
2. Er is minder zicht meer op een veilige werkplek in de nieuwe situatie;
3. Veel in het verleden genomen veiligheidsmaatregelen zijn min of meer 'verdwenen';
4. De zorg lijkt toegankelijker te worden, de burger/patiënt krijgt makkelijker en sneller contact;
5. De (veiligheids)drempel voor preventie tegen agressief én gewelddadig gedrag van bijvoorbeeld anti-sociale, verwarde, verslaafde en/of psychotische personen (patiënten) oogt minimaal.

 

Trek zelf uw conclusies. 

Ik heb twee vragen voor u:


- Zal er in de komende maanden meer agressief gedrag voorkomen als gevolg van de decentralisatie van de (lichte) zorg en de oprukkende participatiesamenleving?
- Ziet u een verschil op de korte of lange termijn?

 

Ik verneem graag uw mening/reactie. (Stuur ons een mail naar info@agressiemanagement.nl)

Mark van Dieren  
REACT Advies & Training
www.agressiemanagement.nl



 

« Terug