React Advies & Training

Specialist voor professionele aanpak van verbale en fysieke agressie en het verhogen van mentale weerbaarheid.

“Moeder, moeder!”

06 jan 2021

Het is donderdag 07.00 uur. Mijn dagdienst begint. Voordat ik naar mijn afdeling “Het Anker” ga, loop ik nog eerst langs de nachtdienst voor de overdracht. Het is een rustige nacht op afdeling “Het Anker”. Er was wel een 100-jarige zorgvrager, genaamd mevrouw Broek*, regelmatig wakker en die begon dan te roepen “Moeder, Moeder!”.

Als ik na de overdracht weer de afdeling op kom, hoor deze zorgvrager wederom roepen: “Moeder, Moeder!” Ik besluit daarom eerst even langs haar te gaan. Als ik eenmaal binnen ben, kijkt mevrouw Broek mij heel angstig aan. ‘Moeder?’ zegt ze. Ik ga naast haar zitten, houdt haar hand vast en stel haar gerust. De blik op haar gezicht verandert in een kleine glimlach. Na een tijdje valt ze vredig slaap.

Daarna ga ik naar de huiskamer om de rapportages van de nachtdienst (in het ECD) door te nemen. Al lezende komt mijn collega Annemiek ook aangelopen. Terwijl we samen de rapportages doornemen, overleggen we wie er naar welke zorgvrager gaat. Eenmaal op de gang hoor ik mevrouw Broek weer roepen: “Moeder!, Moeder!”. In overleg met Annemiek besluit ik gelijk naar haar toe te gaan. Ze is in paniek en wordt boos. Mevrouw was erg van slag.

Op de afdeling hebben wij een Snoezelruimte met daarin een groot bad. Speciaal aangelegd voor onze zorgvragers. Mevrouw Broek heeft nu vooral belang bij geborgenheid en rust. Samen met mijn collega hebben we mevrouw Broek in bad gedaan. Het werkt. Het is mooi om te zien wat een warm bad, een rustgevende ruimte met een kalmerend muziekje voor een zorgvrager kan doen. Mevrouw komt helemaal tot rust, houdt mijn hand vast en valt in slaap. Na ongeveer twintig minuten wordt ze wakker. We halen haar weer uit bad. Er uithalen is altijd wel een dingetje aangezien het dan natuurlijk even behoorlijk koud is. De stemming slaat weer even om. Ze begint hard te roepen en ons uit te schelden. Op dat moment leid ik haar af en begin over haar familie te praten. Tegelijkertijd zijn we bezig om haar af te drogen. Het werkt. Mevrouw wordt weer wat rustiger. Vanwege de ARBO gebruiken we de tillift. Mevrouw wordt weer op haar bed gelegd opdat we haar kunnen aan kleden. Al met al een hele inspanning. Gewikkeld in een heerlijk warme fleecedeken laat ze alles op zich af komen.
Vroeger was mevrouw Broek erg van de mode. Uiteraard houden we hier rekening mee. Een paar setjes kleding uit de kast gehaald en aan haar laten zien Ze mag kiezen. Ze wijst zelf het setje wat ze graag aan wil. Ze zegt vervolgens: “Geweldig !, is dat van mij!!?’ Ik zeg: “Ja natuurlijk, die kleding is van u! Mooi, hé?" Mevrouw kijkt mij verbaasd aan en wil mij een grote kus geven uit dankbaarheid. Mijn collega wordt gepiept. Zij moet nu andere bewoner naar het toilet brengen. Ik help mevrouw verder in haar kleding. Met de tillift in haar aangepaste rolstoel gezet en mevrouw zit ze er weer heerlijk bij. Het optutten hoort er natuurlijk ook bij. Beetje lipgloss erop, wenkbrauwen tekenen, haar favoriete luchtje en het haar weer netjes in de plooi gedaan. 
Na dat ik met dit ritueel klaar ben, mag mevrouw zichzelf in de spiegel bewonderen. “Goh… wat word ik toch grijs, hè? Vreselijk!” Mevrouw kon er gelukkig zelf om lachen. Eenmaal klaar ga ik samen met haar naar de huiskamer voor het ontbijt.

Eenmaal binnen zitten al meerdere bewoners van de afdeling aan tafel en groeten mevrouw Broek. “Goedemorgen!’” Mevrouw kijkt rond en groet de andere bewoners terug. Het is wat druk in de huiskamer. Er zijn meerdere bewoners, 1 vrijwilliger, 1 studente en 2 medewerkers. Ik ga naast mevrouw Broek zitten en biedt haar hulp aan bij haar zelfgekozen ontbijt. Ze houdt van warme pap. Na een aantal happen zegt ze: “Heerlijk, Heerlijk!” Ik merk ook dat mevrouw door de drukte in de huiskamer wat veel prikkels binnenkrijgt. Dit kan ik merken aan het feit dat ze heel veel rond kijkt en niet echt rustig in haar stoel zit. Ze wiebelt veel. Wel eet mevrouw met smaak haar pap op. Eenmaal klaar blijft ze nog aan tafel zitten. Ze kijkt steeds meer om haar heen wat in de huiskamer gebeurt. Er is veel loop. Op een gegeven moment begint mevrouw weer te roepen: “Moeder, Moeder!”. Ik loop naar haar toe en probeer haar gerust te stellen door haar te vertellen dat haar moeder vanmiddag langs komt. Dit lijkt even te helpen maar op een gegeven moment begint ze te schelden: “Lelijkerd, rot op!”. Ik benoem dat ik ‘Lelijkerd’ niet fijn vind en leid haar gelijk af door haar even apart (prikkelarmer) in de huiskamer te zetten. Daar is het wat rustiger. Begin over haar lekkere geurtje, complimenteer haar hiermee en kantel haar in haar rolstoel met een heerlijk zachte fleecedeken om. In het groot overleg is afgesproken dat we mevrouw extra veiligheid en geborgenheid bieden. Even later valt mevrouw weer vredig in slaap.

De overige bewoners gaan rustig door met hun ontbijt maar vragen wel steeds aan mij waarom mevrouw zo scheldt. Ik leg aan enkele bewoners uit dat de hoeveelheid prikkels mevrouw soms ietsje te veel wordt. Mijn collega neemt het even over in de huiskamer en ik ga verder met de zorg van de andere zorgvragers op de afdeling. Rond 10 uur zijn alle bewoners in de kleren en is het koffietijd. Ik ga weer naar mevrouw Broek toe en wek haar heel zachtjes. Ik fluister in haar oor “koffie”, mevrouw kijkt op, glimlacht en zegt: “Koffie?? Heeeerlijk!”. In een aangepaste beker maak ik de koffie voor haar klaar. De koffie moet nog even afkoelen en ik kies ervoor mevrouw toch even bij de groep te betrekken. Samen zitten we aan de grote tafel. Mevrouw drinkt zichtbaar haar koffie met smaak op. Alleen daarna slaat haar gedrag wederom om. Ze begint te vloeken, slaat het deken van haar af en wil weg. Eerst ben ik hier niet op ingegaan. Even later kies ik ervoor om haar naar de snoezelruimte te brengen. Hier kan ik mevrouw omringen met kalmerend licht (lampjes) en zachte muziek (vogeltjes). In deze ruimte ben ik weer bij haar gaan zitten en heb ik haar hand vast gehouden. Mevrouw komt weer tot haarzelf en kijkt rustig om haar heen. Ze houdt nog wel mijn hand stevig vast en zegt: “Mooi hé, al die lichtjes!”. Haar handdruk wordt minder en langzaam aan dommelt mevrouw in slaap. De rust in haar is teruggekeerd.

In de middag kies ik er, in overleg met mijn collega Annemiek, voor om mevrouw Broek haar middagmaaltijd op de eigen kamer te geven. Mevrouw is gek op warm eten en dat was goed te merken. Ze had haar bord in no time leeg. Mevrouw bedankte mij en zei: “Dankjewel lieverd!”

Na het eten heb ik haar gekanteld in haar rolstoel met een warme deken om haar heen. Mevrouw geniet zichtbaar van haar middagrust. Na de middagrust rond een uur of half 3, heb ik mevrouw voorzichtig gewekt. Ze wordt langzaam wakker. Ik zet haar rechtop en laat haar even rustig ontwaken. Het is tijd voor en kopje thee. Hier heeft mevrouw wel zin in. Ik ben samen met haar naar de huiskamer gegaan om samen thee te drinken. Mevrouw is heerlijk ontspannen en genoot zichtbaar van haar kopje thee. Toen ik vervolgens wegliep voor overdracht naar de late dienst riep ze “Moeder, Moeder!” Ik kijk om en mevrouw geeft mij een grote knipoog. Wat een geweldig vak heb ik toch!

Auteur:  Christine Wildvank, agressietrainer, verzorgende IG en praktijkexpert
Redactie:  Mark van Dieren 

* Namen zijn fictief in verband met de privacy. Tijdens het schrijven van het blog waren diverse coronamaatregelen in de ouderenzorg nog volop in ontwikkeling.

Wilt u informatie over training of coaching op gebied van persoongerichte zorg, moeilijk verstaanbaar onbegrepen en/of agressief gedrag in de woonzorgcentra (ouderenzorg) neem dan contact op.

 

« Terug